Cẩm nang ViMai
Quyết toán thuế cuối năm (年末調整) — khai bố mẹ, vợ con ở Việt Nam đúng luật

Cuối năm, công ty phát cho bạn tờ khai 扶養控除等申告書 để làm 年末調整 (quyết toán thuế thu nhập cuối năm). Nếu bạn đang gửi tiền nuôi bố mẹ, vợ/chồng hoặc con ở Việt Nam, bạn có thể được giảm thuế — nhưng từ năm 2023 điều kiện với người thân ở nước ngoài đã chặt hơn nhiều, và khai sai có thể bị truy thu.
Cập nhật: 15/11/2026
Người thân ở Việt Nam nào được khai?
| Độ tuổi người phụ thuộc | Điều kiện |
|---|---|
| 16–29 tuổi, hoặc từ 70 tuổi | Có quan hệ họ hàng, sống nhờ thu nhập của bạn, thu nhập riêng dưới mức quy định |
| 30–69 tuổi | Chỉ được khai nếu thuộc 1 trong 3 trường hợp: đang đi học (du học), khuyết tật, hoặc bạn gửi cho người đó từ 38 vạn yên/năm trở lên |
| Dưới 16 tuổi | Không được khấu trừ thuế thu nhập (nhưng vẫn khai trên tờ khai để tính thuế cư trú) |
Ví dụ: bố mẹ 55 tuổi ở quê, không đi học, không khuyết tật → phải chứng minh bạn gửi mỗi người từ 38 vạn yên/năm. Gửi chung một khoản cho cả hai người thì chỉ tính cho người đứng tên nhận.
Giấy tờ phải nộp cho công ty
親族関係書類 — giấy tờ chứng minh quan hệ
Giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, sổ hộ khẩu/xác nhận cư trú… bản gốc hoặc bản sao, kèm bản dịch tiếng Nhật nếu viết tiếng Việt. Xem mẫu bản dịch.
送金関係書類 — chứng từ chuyển tiền
Biên lai chuyển khoản ngân hàng, dịch vụ chuyển tiền đứng tên người phụ thuộc đó. Mỗi người phụ thuộc cần chứng từ riêng. Nộp khi làm 年末調整.
留学ビザ等書類 (nếu khai theo diện du học)
Giấy tờ chứng minh người đó đang du học ngoài Nhật (bản sao visa, giấy xác nhận của trường…).
38万円送金書類 (nếu khai theo diện gửi ≥38 vạn)
Chứng từ cho thấy tổng số tiền gửi trong năm cho người đó từ 38 vạn yên trở lên.
Đừng nhờ người khác "làm hộ" giấy tờ
Cục Thuế có thể kiểm tra lại đến 5 năm. Khai người phụ thuộc không có thật, hoặc dùng biên lai chuyển tiền giả, sẽ bị truy thu toàn bộ thuế cộng thuế phạt — và có thể ảnh hưởng khi gia hạn visa hoặc xin vĩnh trú (cơ quan xuất nhập cảnh xem giấy chứng nhận thuế).
Thay đổi từ năm 2025–2026
- Cải cách thuế 2025 nâng khoản khấu trừ cơ bản (基礎控除) lên 58–95 vạn yên tùy thu nhập, và nâng mức thu nhập tối đa của người phụ thuộc lên 58 vạn yên.
- Một số nguồn cho biết từ năm 2026 các mức này tiếp tục điều chỉnh (khoảng 62 vạn). Khi làm 年末調整, dùng đúng tờ khai và hướng dẫn công ty phát năm đó.
- Thay đổi về thuế được phản ánh trong 年末調整 từ tháng 12 — nếu đầu năm bị khấu trừ nhiều, cuối năm có thể được hoàn lại.
Lỡ không khai trong 年末調整?
- 1
Tự khai thuế (確定申告)
Nộp tờ khai ở Cục Thuế (hoặc online e-Tax) từ giữa tháng 2 đến giữa tháng 3 năm sau, kèm giấy tờ ở trên.
- 2
Xin hoàn thuế các năm trước
Có thể khai bổ sung để được hoàn thuế trong vòng 5 năm, nếu bạn có đủ chứng từ chuyển tiền của các năm đó.
Câu hỏi thường gặp
Bố mẹ 60 tuổi ở Việt Nam có khai người phụ thuộc được không?
Được, nếu bạn gửi cho mỗi người từ 38 vạn yên/năm trở lên và có chứng từ chuyển tiền đứng tên người đó, kèm giấy tờ chứng minh quan hệ có bản dịch tiếng Nhật.
Con dưới 16 tuổi ở Việt Nam có giảm thuế không?
Không được khấu trừ thuế thu nhập, nhưng vẫn nên ghi trên tờ khai 扶養控除等申告書 vì nó ảnh hưởng tới thuế cư trú.
Gửi tiền chung cho bố và mẹ thì tính thế nào?
Chứng từ chuyển tiền chỉ được tính cho người đứng tên nhận. Muốn khai cả hai người thì nên chuyển riêng cho từng người.
Nguồn chính thức đã đối chiếu
- Cục Thuế quốc gia (NTA) — Khấu trừ người phụ thuộc sống ngoài Nhật (国外居住親族)
- NTA — Cải cách khấu trừ cơ bản năm 2025
Thông tin tổng hợp từ nguồn chính thức, chỉ để tham khảo. Quy định có thể thay đổi — trước khi nộp hồ sơ hoặc đăng ký thi, hãy kiểm tra lại ở trang chính thức bên dưới.
Bài liên quan
- Tự dịch giấy tờ — hướng dẫn từng bướcGiấy tờ tiếng Việt nộp Cục phải kèm bản dịch tiếng Nhật, không cần công chứng. 5 bước tự dịch, bảng thuật ngữ, mẫu dịch khai sinh, bằng cấp miễn phí.
- Tự khai thuế (確定申告): ai phải khai, hạn 2027Khai thuế thu nhập năm 2026 từ 16/2 đến 15/3/2027, hoàn thuế khai được từ 1/1/2027. Ai phải khai và cách khai online e-Tax bằng thẻ My Number.
- Kỹ sư — gia hạnGiấy tờ gia hạn visa Kỹ sư theo trang Cục Xuất nhập cảnh, chia nhóm công ty 1–4, mẫu đơn có ảnh, thư xin giấy công ty và lệ phí từ 1/10/2026.
- Vĩnh trú — xin vĩnh trúXin vĩnh trú ở Nhật theo nguồn Cục Xuất nhập cảnh: điều kiện mới, giấy tờ theo nhóm, mẫu thư lý do, thời gian chờ thực tế, lệ phí 200.000 yên.
- Rút tiền nenkin (脱退一時金) khi về nướcCách nhận 脱退一時金 khi về nước: điều kiện đóng từ 6 tháng, xin trong 2 năm, số tiền 2026, tải đơn tiếng Việt và cách lấy lại 20,42% thuế.
